بسم الله الرحمن الرحیم

راز ماندگاری
رسول اسلامی- سفیر جمهوری اسلامی ایران در سوئد

افتخار می کنم و خدا را شاکرم که توفیق دارم در این جمع فرهیخته درباره شخصیتی صحبت کنم که در عصر حاضر توجه جامعه بشری را به عالم معنی جلب کرد و ار این جهت شاید بتوان گف بزرگترین حق را بر نسل امروز جهان دارد
- من میل دارم امروز درباره راز ماندگاری امام مطالبی را خدمت شما عرض کنم
- بطور کلی ماندگاری در عالم رازی دارد ، چه در مورد انسان ، چه در مورد غیر انسان
- چرا بعضی چیز ها ماندگار می شوند و بعضی دیگر زود فراموش می شوند ؟
- جامعه بشری در جریان حیات روزمره خود هر روز شاهد تولد و مرگ انسان های بسایری است ، انسانهایی که روزی بدنیا آمده ، در روند حیات قرار می گیرند و پس از گذران عمری که خود آنرا دوره زندگی می نامند ، چشم از جهان فرو بسته به سرایی دیگر منتقل می شوند و غالبا پس از مدتی کوتاه پرونده آنها بسته می شود و در نهایت به دست فراموشی سپرده می شوند چنان که گویی هرگز زاده نشده اند
- در همین جریان عادی گاه گاه افرادی یافت می شوند که به نوعی ار روند عادی زندگی جلو افتاده و تا حدی بر حیات نوع انسان تاثیر گذاشته اند و منشا تحولاتی شگرف می شوند .
- اینان همان کسانی هستند که جامعه انسانی آنان را به نام مردان و زنان بزرگ می شناسد و نام آنها در حافظه تاریخ بشر ثبت می شود . چنان که گویی زمان از محصور کردن آنها ناتوان است و آنها اصلا به زمان و مکان خاصی تعلق ندارند و خود فراتر از تاریخ و زمانند و به همین دلیل چنان در حافظه بشریت باقی می مانند که گویی همیشه در تاریخ زندگی می کنند .
- ماندگاری نام و آثار هرکس چه بزرگ و چه کوچک به میزان اتصال و ارتباط شخصیت و نیت او به ذات اقدس الهی بستگی دارد . در بینش قرآنی هر چیزی جز ذات اقدس خداوند متعال فانی است .
- قرآن کریم می فرماید " کل من علیها فان و یبقی وجه ربک ذوالجلال و الاکرام " . الرحمن 26 و 27
- هر چیزی روی زمین است فانی می شود و تنها ذات بزرگ و محترم پرودگارت باقی می ماند .
- در تفسیر کلمه وجه در این آیه کریمه برخی مفسران گفته اند منظور از وجه خدا ذات خداست یعنی خود خدا .
- اگر معنی آیه این باشد در عین حال معنی صحیص و درستی است ، مطلب جدیدی نیست .
- در اعتقادات ما ثابت است که ذات اقدس الهی ، ازلی و ابدی است . بنابراین آیه کریمه به یک اعتقاد واضح و رایج اسلامی اشاره می کند . ولی برخی از مفسران گفته اند منظور از وجه در این آیه توجه به خداست . یعنی کاری که برای خدا انجام می شود
- توضیح اینکه وجه به معنی صورت است و منظور در این آیه کاری است که رو به خدا انجام می شود .
- انسان وقتی که عملی انجام می دهد ، گاهی رو به خودش دارد . یعنی آن کار را می کند تا به خودش برسد . و نفسانیات خود را اشباع کند . گاهی رو به غیر دارد . عملی که رو به غیر خدا انجام شود ، رو به خدا نیست .
ولی گاهی خودش را و هر کس و چیزی غیر خدا را پشت سر می گذارد و به خدا رو می آورد ، یعنی انجام می دهد تا به خدا برسد .
- این عمل وجه الله است چون رو به خدا دارد . کسی که چنین کاری کند ، کارش باقی می ماند . چون کارش وجه خداست و وجه خدا ماندنی است .
- در روایات درباره تاثیر و ماندگاری عمل انسان زیاد بحث شده . رسول خدا و ائمه ما تلاش می کردند پیروان خدا را به این نکته اساسی متوجه کنند که کار فقط در صورت اخلاص و ارتباط با خدا موثر و ماندگارست .
- از امام رضا روایت است که فرمود : " من اطاع الله یطاع ، هر گس خدا را اصلاعت کند ، خواسته هاش اطاعت می شود . " برخی از علما در شرح این حدیث نگاشته اند :
اولین کسی که خواسته های این انسان را اجرا می کند خود خداست .
- آری حتی خداوند متعال هم خواسته های بنده مطیع و با اخلاص خود را برآورده می سازد .
رسول اکرم می فرمایند : هر کس خواسته خدا را بر خواسته خود ترجیح دهد ، خداوند فرشتگانش را به حقاظت از او می گمارد . زمین و آسمان روزی او را به عهده می گیرند ، در پشت هر معامله و تجارتی که انجام دهد ، خدا ایستاده و سود او را تضمین می کند و دنیا چون عبدی دست بسته به پیشگاهش می آید . معنی این سخن شریف این است که هر کس خود را به ذات مقدس الهی گره بزند ، همه کائنات با اراده خدا در خدمت او قرار می گیرد ، چون همه کائنات مخلوق خدا هستند و تحت اراد و قدرت او قرار دارند
- معلوم است که گذشت زمان نمی تواند چهره چنین انسانی را بپوشاند . اراده خداست که او را بلند می کند و تجربه هم همین را نشان می دهد .
- شما اگر تاریخ را ملاحظه کنید ، می بینید فقط نام کسانی به نیکی مانده که با خدا مرتبط بوده و برای خدا کار کرده اند
- پیامبر اکرم را ملاحظه کنید ، یک جوان یتیم بی سواد که هزاران مثل او در تاریخ گم شده و هیچکس حتی نام آنها را نمی داند ؛ اما نام مبارک پیامبر در تمام دنیا با عظمت برده می شود ، زیرا خداوند در سوره مبارک احزاب آیه چهلم می فرمایند
ما کان محمد ابا احد من رِجالکم و لکن رسول الله و خاتَمَ النییتن و کان الله بکل شی علیما . محمد پدر هیچیک از مردان شما نبود ، ولی رسول خدا و خاتم پیامبران است و خداوند به هر چیز آگاه است .
در حقیقت ، فلسفه جاودانگی آن وجود نازنین ، در اختیار داشتن نقشه کامل هستی و اتصال به منبع معرف الهی می باشد
- یکی از نویسندگان معاصر آمریکایی به نام " مایکل اچ هارت " که فیزیکدان ، ریاضی دان ، حقوق دان ، کارشناس علوم کامپیوتر ، یهودی معتقد ، در کتاب خود در سال 1978 گخ در سال 1992 نیز باز نویسی شده و بیش از پانصد هزار جلد در سرتاسر دنیا فروش رفته است و به پانزده زبان هم ترجمه شده ، پیامبر را در میان صد شخصیت موثر جهانی ، شخصیت اول معرفی نموده .
- ادامه آثار وجودی این وجود فرا تاریخی بشریت ، در خاندان گرامی ایشان نیز جاری شده است . شما امام حسین را نیز ملاحظه بکنید ، می بینید مردی با حدود هفتاد یاور در صحرای سوزانی در دل کویر کشته شده ، هم یارانش کشته شده ، تعدادی زن و بچه باقی مانده که به دست دشمن گرفتار شده و شهر به شهر گشته اند . شرایط سال شصت هرچری را هم در نظر بگیرید ، قدرت و سلطه بنی امیه ، نا آگاهی مردم ، عدم وجود وسائل ارتباط جمعی ، طبق قاعده نباید کسی از این واقعه با خبر می شد .
- ملاحظه کنید نام امام حسین دنیا را فرا گرفته و تاریخ را در نوردیده در حالی که از آن دشمن قدرتمند و مسلط هیچ اثری نیست و نامش جز با نفرین و لعنت بر زبان کسی نمی آید .
- این ویژگی یعنی " ماندگاری " هر چند جزئی از خصائص ذاتی خاندان رسالت و امامت بوده و جز این نمی توان از خاملان پیامهای آسمانی انتظار داشت ، در عین حال در برخی مقاطع تاریخ و به نسبت های تعدیل یافته تری در برخی چهره های بشری نیز یافت می شود
- از جمله این شخصیت های فرا زمان و فرا تاریخ ، امام خمینی ره بود.
درباره امام حرف گفتنی بسیار است . جنبه های علمی امام مثل فقه ، فلسفه ، تفسیر ، علم اصول ، مکتب عرفانی امام و مکتب سیاسی امام و ....
- همه شما هم شنیده اید و هم دیده اید که امام خمینی مردی بزرگ و قاطع و در عین حال ساده زیست بود و همین سادگی توام با قاطعیت بود که در قلب شیعه و بلکه مسلمانان جهان نفوذ کرده و جای گرفته بود
- جمع شدن سادگی و عطوفت در کنار قاطعیت و شجاعت تنها ویژگی امام نبود
- ایشان در عین دارا بودن رتبه اعلای عرفان ، نظریه پرداز فلسفی بودند و در همان زمان که چون شاعری دلسوخته و عاشق ، اشعار جانسوز می سرودند ، الهام بخش و راهنمای سیاستمدارن نیز بودند
- ایشان به همان میزان در فقه امامیه بی بدیل بودند ، به باور علمای شهیر ، در کلام و تفسیر نیز مشی ویژه و منحصر را ابداع نموده و در نهاید با طرح تئوری ولایت فقیه ، نقطه پایانی به قرنها انزوای دین در گوشه مساجد نهادند .
- امام شخصیت جامع الاطراف داشت . او نه چون درویشان به گوشه خانقاه خزیده بود و نه چون فلاسفه دنیا را در افکار شیرین خود می جست .
- امام نه چون برخی فقیهان است که از فقه تنها کنج عزلت گزیدن و دود چراغ خوردن و رساله نوشتن را آموخته ، فهمیده و برگزیده باشد و نه چون بعضی واعظان است که علم را بر عمل مقدم بدارند .
و نه چون طیفی از فلاسفه که عقل رل بر وحی ارجح دارند
و نه چون اصحاب سیاست است که تنهات به ریاست بیندیشد
- آری فیلسوفان شاگرد می سازند نه پیرو ، رهبران اجتماعی ، پیروان متعصب می سازند ، نه انسان های مهتدب و اقطاب و مشایخ عرفان ارباب تسلیم می سازند نه مومن مجاهد و فعال
و امام خمینی انسان ساخته بود
امام خمینی وقتی بر منبر فقه می نشیند مجتهدی صاحب فتوی است
چون بر کرسی فلسفه و منطق پای می نهد ، فیلسوفی چیره دست و قوی است .
آنگاه که بر مسند عرفان تکیه می زند ، عارفی بزرگ است و
هنگامی که به وادی سیاست گام می نهند ، پیشکسوتان این عرصع را استادی کارآزموده و مجرب ست
- با وجود این ویژگی هایی که به بعضی از آنها اشاره شد ، ماندگاری امام به این دلیل بود که امام در حقیقت با خدا مرتبط بود .
- هیچکس نمی تواند ادعا کند که امام برای عیر خدا حرکتی انجام داده است
من برخی از نشانه های اخلاص امام را برای شما ذکر می کنم :
- نشانه اول که خیلی هم بارز است این که یک تنه در مقال تمام قدرت ها ایستاد و زمانی که هنوز هیچ پایگاه قدرتی در اختیار نداشت و خود بعنوان یک تبعیدی در خارج از کشور به سر می برد به بزرگترین قدرت مادی جهان جواب منفی داد .
از نشانه های اخلاص آن روح آسمانی این بود که شکست و پیروزی در نظرش یکسان بود . در زمان پیروزی انقلاب با زمان تنهایی و غربت به یک اندازه خوشحال و یا غمیگین بود .
- زمانی که بهترین یاران خود را در راه تحقق هدف الهی اش از دست می داد به همان اندازه آرام بود که بهترین اخبار موفقیت را گوش می داد .
- توجه به خدا باعث می شد همه قدرتها را به هیچ شمارد و چون کارها را برای خدا می کرد ، از هر کاری به همان اندازه لذت می برد و خوشحال می شد که انسان از انجام تکلیف الهی خود خوشحال می شود .
- به همین دلیل بود که به نماز صبحش به همان اندازه اهمیت می داد که به مقابله با آمریکا در صحنه جهانی . چون هر دو را به شکل تکلیف می دید و هر دو را برای رضای او و رو به او انجام می داد
- و باز به همین دلیل بود که هرگز از کاری اظهار پشیمانی نکرد چون به هنگام هر کاری می دانست آن را بعنوان تکلیف و برای خدا انجام می دهد و انجام تکلیف پشیمانی ندارد.
- از آثار دیگر اخلاص در امام ، تاثیر نَفَس امام بود که اهل دل درکش می کنند .
چون طبق روایت " و من کان لله کان الله له " هر کس برای خدا باشد ، خدا برای اوست .
- کسی که مخلصانه در راه خدا تلاش می کند ، خدا هم برای او کار می کند ، بجای او می بیند ، بجای او می شنود و به جای او ...
و لذا اشتباه نمی کند وو خدا به جای او حرف می زند و لذا اثر می کند . اثر می کند چون آن صدا در حقیقت صدای خداست که از گلوی آن بنده بیرون می آید .
- پس امام خمینی دلش مالامال از عرفان الهی بود و مصداق کامل آیه شریفه سوره انعام که فرمود
« فمن یردالله ان یهدیه یشرح صدره للاسلام »
یعنی کسی را که خدا بخواهد هدایت کند ، دلش را به پذیرش اسلام می گشاید .
و خداوند به برخی از بندگان خویش دلی دریایی عطا می کند و خمینی از آن بندگان دریا دل بود که فقه و فلسفه و اصول و عرفان و شعرش او را امام خمینی نکرد ، بلکه درک حضور دائمی اش نزد خداوند سبحان و دل در گرو ولایت او نهادن و او را خمینی کرد .
ان الذین امنوا و عمل الصالحات سیجعل لهم الرحمن ودا. همانا کسانی که ایمان آورده و عمل شایسته انجام داده اند خداوند محبتی از آنها در دلها قرار می دهد
رمز ماندگازس او دز مسان ما چیزی نبود جز آنکه او بین خود و خدای خود هیج حجابی نگذاشت . او بود و حضور نزد خدا . همانگونه که امیرالمونین فرمودند
« من اصلح ما بينه و بين الله اصلح الله ما بينه و بين الناس »
کسی که بین خود و خدای خویش را اصلاح نمود ، خدا او را نزد مردم محبوب می گرداند